روز هفدهم ؛ روز چهارشنبه ، [ 3 محرم 1252 ه . ق . ] دو ساعت و نيم از روز گذشته ، روانه جانب قريه « اسك » « 1 » كه « حاكم‌نشين لاريجان » است ، گشتيم . راه متوسّط مشرق و جنوب است ، و بر كنار رود « هراز » مىرود ، در كمال صعوبت ، كه در هر قدم آن خوفى و خطرى در دل خطور مىكند . يك فرسخ و نيم كه رفتيم ، به تنگ كوه ، كه اوّل بلوك « لاريجان » است ، داخل شديم . اين « تنگ » نه‌چنان « سخت » و « بد » و « صعب » است ، كه توان وصف كرد . راه در اين « تنگ » از كمر كوه در جائى كه رودخانه 200 ذرع « 2 » است ، مىرود ؛ بسيار باريك و تنگ و سنگ ، كه از تردد حيوان و سعى انسان صورت نردبان گرفته ، بايد « اسب » و « قاطر » در جاى معين كه به مثل پلّه است ، در دست بگذارد ؛ و آدم عاقل آن است كه همهء اين راه ، زحمت پيادگى بر خود بنهد و از خوف هلاك برهد . و به‌غير از اين راه ، كه بعضى را از « سنگ » بريده‌اند و برخى را با « چوب » ساخته‌اند ، از هيچ طرف راه نيست .

--> ( 1 ) . اسك ( Ask ) يا آب اسك ، روستايى است فوق‌العاده زيبا از توابع بخش لاريجان شهرستان آمل در كنار رودخانه هراز ، سر راه تهران به آمل در دامنهء جنوبى كوه دماوند . اين روستا شامل محلات « دزدى محله » ، « قادى محله » ، « رئيس محله » ، « كلارى محله » ، « تيرگر محله » ، « دهل محله » ، « باعث محله » و « امير محله » است . مهمترين آثار آن عبارت است از : امامزاده قاسم بن حسن بن موسى كاظم ؛ خانهء قديمى امينى ، امامزاده يحيى در بالا محله ، مسجد جامع ، امامزاده على عسگر ، امامزاده محمد ، امامزاده على بن عبد الله معروف به فشنگ آقا در اراضى پشنگ كه بناى اصلى آن از داخل و خارج 8 ترك است ، امامزاده جعفر ، امامزاده شيرين ، باغ عباس‌آباد كه به دست عباس قلى لاريجانى ساخته شده است ، غار اسك كه از طويل‌ترين غارهاى ايران و 450 متر طول دارد . ( 2 ) . در اصل : زرع